|
TwojePC.pl © 2001 - 2026
|
 |
A R C H I W A L N A W I A D O M O Ś Ć |
 |
| |
|
[OT][Ochrona środowiska] Zadrzewienia śródpolne - projekt , bursta 28/02/05 17:09
Jak w temacie: szukam jakiegoś projektu, szkicu lub rysunku na temat zadrzewienia jakiegoś obszaru, jak się go wykonuje i jakie są ku temu przesłanki. Nie jest to dla mnie, poproszono mnie o takie materiały. Za wszelkie info z góry dzięki.Browarek nalej w pucharek C(_) - hmm... , Yosarian 28/02/05 20:08
http://levis.sggw.waw.pl/...ADRZEWIENIA_4_4__1.htm
Autor/autorzy: mgr inż. Danuta Ankutowicz
Tytuł: Zadrzewienie śródpolne w środowisku rolniczym.
Barzkowice 2000
W niniejszej publikacji opisane zostały funkcje zadrzewień śródpolnych oraz rodzaje zadrzewień w zależności od podstawowej roli jaką mają one spełniać w środowisku.
W poradach ujęty jest wykaz gatunków drzew i krzewów do wykorzystania w różnych typach zadrzewień.
http://www.google.pl/...C3%B3dpolne%22&spell=1
---------------------------------------------
Rola zadrzewień śródpolnych
Zadrzewienia sródpolne stanowią skupiska drzew i krzewów, poza obszarem leśnym. Ich główną rolą jest poprawa siedliska naturalnego, a dodatkowo produkcja drewna, pozyskiwanie nasion, owoców, kwiatów, liści i kory. Oprócz zadrzewień śródpolnych występują również zadrzewienia śródłąkowe i śródpastwiskowe.Racjonalne zadrzewienia mają wpływ na regulację stosunków wodnych. Opóźniają odpływy poroztopowe, redukują prędkość wiatru, co wpływa na zmniejszenie parowania o 10-15%, oraz zatrzymują wody pozimowe. Zadrzewienia są osłoną i kształtują mikroklimat na danym obszarze. Ograniczają również prędkość wiatru o 30-50%, a to z kolei powoduje wzrost wilgotności powietrza o 10-15%.W wyniku osłabienia siły wiatru zmniejszają się dobowe wahania temperatury o 0,8° C. Prawidłowa konstrukcja zadrzewień łagodzi rolniczy klimat pól położonych w ich zasięgu. Zadrzewienia mają glebochronne walory, gdyż skutecznie zapobiegają niszczeniu gleby przez wiatr i wodę. Silnie rozbudowany system korzeniowy drzew i krzewów przeciwdziała rozmywaniu gleby, a w pasach przybrzeżnych chroni on glebę przed erozją wietrzną i wodną: Zadrzewienia są siedliskiem zagnieżdżania się pożytecznych ptaków, prowadzących walkę ze szkodnikami roślin i chwastami. Dla kuropatw, bażantów i zajęcy są doskonałą remizą, W związku z tym są nowym, biologicznym siedliskiem regulującym nasilenie występowania szkodników roślin.Drapieżne ssaki i ptaki znajdują wśród pól schronienie i zahamowują rozmnażanie się gryzoni, głównie mysz i nornic. Na łąkach i pastwiskach zadrzewienia wpływają na poprawę warunków wodno-cieplnych, co wpływa korzystnie na wzrost jakości runi i dorodności pokosów. Na pastwiskach zadrzewienia jednorzędowe mogą rozgraniczać kwatery, a ich skupiska kępowe są skuteczną ochroną dla zwierząt w czasie burzy, ulewy, gradobicia, posuchy, wiatrów, a nawet inwazji dokuczliwych much. Wówczas warunki sanitarne inwentarza są zdecydowanie lepsze a zwierzęta zdrowsze.Przy właściwym zadrzewieniu produkcyjność w rolnictwie wzrasta o 10-30%, a poprawa warunków bytowych zwierząt przebywających na osłoniętym pastwisku zaznacza się zwiększeniem wydajności wełny, mięsa i mleka.Zadrzewienia mają również wpływ na kształtowanie bazy rekreacyjnej, gdyż zatrzymują duże ilości pyłów, zanieczyszczeń powietrza, zmniejszają natężenie hałasu, chronią przed wiatrem, zamiecią śnieżną i upałem. Dzięki temu wzrastają znacznie walory wypoczynkowo-turystyczne oraz lecznicze na danym obszarze. Las zapewnia współczesnemu człowiekowi spokój, ciszę, a w ślad za tym - idealne warunki do wypoczynku i poprawy stanu zdrowia. Obszar pozbawionych zadrzewień nuży monotonią i nie ma uroku.Głównym impulsem dla rolnika w pracach zadrzewieniowych na rzecz odnowy krajobrazu powinno stać się hasło "ochrona przyrody - ochroną człowieka".
---------------------------------------------
Zadrzewienia śródpolne
Im więcej insektycydów i chemii, a mniej naturalności, tym bardziej jesteśmy wobec chemii bezradni. Jesteśmy w takim punkcie, w którym warto się zastanowić czy nie powrócić do przywracania równowagi biologicznej. Rola zadrzewień śródpolnych jest bardzo ważna dla środowiska gdyż jest remizą dla wielu zwierząt, ptaków, są tam często oczka wodne, z których mogą korzystać.
Polska coraz bardziej pustynnieje, jej zasoby wodne są na poziomie Egiptu, i tu ogromną rolę spełniają zadrzewienia śródpolne, bo są punktem regulującym niekorzystne wahania wód gruntowych, co ma niebagatelne znaczenie dla upraw rolnych, a jak wygląda teren bez takich zadrzewień można obejrzeć w Wielkopolsce, która jest w nieustannym procesie pustynnienia. Bogactwo przyrody w obejściach było niezwykle popularne w dawniejszych czasach i to właśnie założeniom pałacowo-parkowych zawdzięczamy dziś piękne lipy, wiązy, czy dęby.
W założeniach pałacowo-parkowych do szpalerów były wykorzystywane graby, kasztanowce zaś stanowiły oprawę alei podjazdowych, dęby albo były nasadzane, albo wykorzystywano starsze egzemplarze jako szkielet drzewostanu parkowego
--------------------------------------
Niedoceniana rola zadrzewień śródpolnych
Ostatnio coraz częściej zaczyna się mówić o potrzebie wzbogacania krajobrazu wiejskiego o nowe zadrzewienia. Mogą one w istotny sposób przyczynić się, razem z zalesieniami i małą retencją, do zatrzymywania większej ilości wody w glebie. O roli zadrzewień w środowisku rolniczym rozmawiamy z wybitnym znawcą zagadnienia dr inż. KAZIMIERZEM ZAJĄCZKOWSKIM - kierownikiem Zakładu Genetyki i Fizjologii Drzew Leśnych w Instytucie Badawczym Leśnictwa w Warszawie.
------------------------------------------------------
Rola zadrzewień w krajobrazie rolniczym
Wstęp
Rola mikroklimatyczna zadrzewień
Rola biocenotyczna zadrzewień
Rola produkcyjna zadrzewień
Rola rekreacyjna zadrzewień
Formowanie zadrzewień śródpólnych
Wstęp
Gospodarstwo rolnicze tworzy wielką całość funkcjonalną o możliwie zamkniętym obiegu materii. Patrząc na krajobraz wiejski należy oceniać w nim takie elementy, jak wielkość i rozkład pól oraz otoczenie: miedze, kępy lub pasy krzewów i drzew, cieki i zbiorniki wodne, architekturę, a w rejonach podgórskich i górskich także nachylenie stoków, położenie użytków rolnych na stokach względem stron świata, sekwencje gruntów ornych i użytków zielonych oraz wysokiej roślinności drzewiastej na stokach i u ich podnóży.
Drzewa są sojusznikami rolnika; dobre rolnictwo nie może obejść się bez drzew. Szczególe znaczenie mają one w rejonach bezleśnych, słabo zadrzewionych o nieprawidłowo rozmieszczonych lasach, a także w rejonach o glebach lekkich, o niedostatecznej ilości opadów atmosferycznych oraz ograniczonych zasobach wody gruntowej i glebowej.
Lasy są zbiorowiskami naturalnymi lub zbliżonymi do naturalnych. Pełnią one ważną funkcję w krajobrazie, a w miarę potrzeby mogą być uzupełniane różnego rodzaju zadrzewieniami.
Do krajobrazu z niedostateczną lub niewłaściwie rozmieszczoną roślinnością drzewiastą powinno się wprowadzać zadrzewienia rzędowe, pasowe lub kępowe. Ponieważ sposób ich usytuowania może i powinien być dostosowany do potrzeb rolnictwa, należy uznać je za najważniejszą formację drzewiastą, szczególnie w krajobrazie słabo zalesionym.
Rola mikroklimatyczna zadrzewień
Lasy lub pasowe albo kępowe zadrzewienia śródpolne ograniczają ucieczkę wody z gleby wskutek parowania na rzecz przechwytywania wody przez rośliny, a co najważniejsze zwiększenia użytecznego obiegu wody w procesie transpiracji. Tylko ta ostatnia kategoria bierze udział w produkcji masy roślin. Drzewa w pobliżu upraw rolnych poprawiają więc gospodarkę wodną roślin uprawnych, co oczywiście nie jest bez wpływu na plon.
Rola mikroklimatyczna zadrzewień przejawia w ich korzystnym oddziaływaniu na mikroklimat pól i łąk poprzez:
- hamowanie prędkości wiatru średnio o 15% - 26%, maksymalnie 50% - 70%,
- ograniczenie strat wody w skutek parowania z gleby średnio o 25%, co wpływa na łagodzenie wysychania gleby latem, a zimą jej przemarzania,
- zwiększenie wilgotności powietrza w warstwie przygruntowej, czyli zwiększenie kondensacji pary wodnej w roślinach i na ich powierzchni oraz w glebie, także dzięki większej ilości opadów poziomych,
- ograniczenie erozji wietrznej,
- ograniczenie parowania i odpływu wody w czasie suszy latem,
- ograniczenie erozji wodnej czyli spływu powierzchniowego wody na korzyść podziemnego co jest szczególnie ważne w terenie pofałdowanym,
- zwolnienie tempa topnienia śniegu wiosną około 5%,
- zmniejszenie dobowych amplitud temperatury powietrza w tym częstości występowania przymrozków wiosną,
- podwyższenie temperatury gleby do głębokości 20 cm średnio o 0,2 st. C,
- ograniczenie przemieszczania się z jednych pól na inne niepożądanych związków chemicznych będących następstwem stosowania nawozów mineralnych oraz pestycydów.
Rola biocenotyczna zadrzewień
Las zbiorowisko trawiaste i pole uprawne różnią się znacznie pod względem liczby występujących gatunków zwierząt. Najmniej gatunków, przy tym roślinożernych, a więc potencjalnych szkodników, występuje na polach. Największym bogactwem gatunków charakteryzuje się las. Jeśli las lub zadrzewienia znajdują się w pobliżu pól, sprzyjają one wzbogaceniu gatunkowemu wskutek migracji zwierząt: owadów, płazów, ptaków, ssaków. Ekoton czyli strefa przejściowa między ekosystemami, uznawana jest za strefę najbogatszą w gatunki. Dlatego w dobrze urządzonym krajobrazie wiejskim nie powinno być zbyt dużych pól, natomiast poza polami i użytkami zielonymi powinny się w nim znajdować także właściwie rozmieszczone miedze, zbiorniki i cieki wodne, lasy oraz kępy i pasy zadrzewień. Krajobraz powinien być bogaty w strefy ekotonowe.
Zadrzewienia wywierają niewątpliwie wpływ na biocenozy pól, inny jednak na organizmy glebowe, a inny na żyjące nad glebą. Zadrzewienia poprawiają gospodarkę wodną gleby, co ma szczególne znaczenie na obszarach o glebach lekkich, z niewielką ilością opadów atmosferycznych. Korzystny wpływ sąsiedztwa zadrzewień na rośliny może być bezpośredni i pośredni, przez poprawienie warunków egzystencji organizmów glebowych. Z reguły więcej bezkręgowców glebowych występuje na polach znajdujących się pod wpływem wyraźnie korzystnego oddziaływania mikroklimatycznego zadrzewienia. W miejscach takich liczniejsze są także mikroorganizmy glebowe, a wśród nich grzyby i nicienie - pasożyty stonki, która przecież przepoczwarza się i zimuje w glebie.
Znacznie wyraźniejszy jest wpływ zadrzewień na organizmy nadglebowe. Zadrzewienia są miejscem rozrodu drapieżnych i pasożytniczych owadów, w tym takich, które mogą zniszczyć do 80% jaj stonki. Drapieżne chrząszcze z rodziny biegaczowatych i kusakowatych wyraźnie licznej występują na polach w sąsiedztwie zadrzewień. Dotyczy to także wielu gatunków biedronek żywiących się mszycami, drapieżnych muchówek z rodziny z rodziny bzygowatych oraz takich owadów błonkoskrzydłych będących pasożytami szkodników roślin uprawnych, jak gąsieniczki. Wiele gatunków muchówek i błonoskrzydłatych, a wśród tych ostatnich dzikich pszczołowatych, które w zadrzewieniach znajdują dobre miejsca rozrodu, bierze udział w zapylaniu roślin uprawnych, np.: gryki, lucerny, plantacji nasiennych wielu roślin oraz drzew i krzewów owocowych. Owadom tym zbierającym pyłek lub nektar z kwiatów, dobrze jest pomagać, podsiewając takie rośliny jak np.: mlecz polny, wrotycz, rumianek, dziurawiec, krwawnik, dziką marchew, a z roślin uprawnych facelię, gorczycę, koniczyny, mieszanki ziół.
Zadrzewienia dostarczają miejsc schronienia i gniazdowania dla płazów, ptaków i ssaków. Większość z nich zdobywa pokarm na pobliskich polach. Bywa też odwrotnie. Warunkiem gnieżdżenia się niektórych gatunków ptaków na polach, miedzach lub łąkach jest bliskie sąsiedztwo zadrzewienia. Do takich gatunków należą np.: pliszka żółta, pląskwa, ortolan, które, obierają sobie zazwyczaj skraje zadrzewień jako miejsca śpiewu i obserwacji. Znacznie więcej gatunków ptaków wyprowadza swoje lęgi na brzegach lasów i zadrzewień. Natomiast penetrują pola w celu zdobycia pokarmu. Dotyczy to zarówno ptaków owadożernych, jak i drapieżnych.
Zadrzewienia, szczególnie z obfitym podszyciem krzewów, takich jak głóg, bez czarny, tarnina i inne, nalezą do najkorzystniejszych miejsc pobytów ptaków .Są one stosunkowo dobrze nasłonecznione, dostarczają ptakom dogodnych miejsc do gniazdowania, a także do obserwacji i żerowania. Ptaki są w stania wtedy znacznie ograniczać występowanie szkodników owadzich pól uprawnych. Pasy i kępy drzew są także miejscami z których przenikają na pola ssaki owadożerne i drapieżne, takie jak nietoperze, ryjówki, łasice, jeże.
Rola produkcyjna zadrzewień
Zadrzewienia śródpolne dostarczają korzyści produkcyjnych bezpośrednio i pośrednio. Bezpośrednie korzyści to produkcja drewna, grzybów, owoców, ziół, miodu itd. Brak bliższych danych liczbowych o ilości zebranych w zadrzewieniach grzybów, ziół czy miodu. Można jedynie podać w przybliżeniu, że roczny przyrost drewna w zadrzewieniach w Polsce wynosi ok. 7 m sześciennych na 1 ha, co w zasadzie równoważy "straty" w produkcji zboża na powierzchni zajętej przez drzewa i krzewy. Roczne pozyskanie drewna z zadrzewień w Polsce szacuje się na ok. 300 - 400 m sześciennych.
Istotniejsze jest jednak pośrednie znaczenie produkcyjne zadrzewień polegające między innymi na korzystnym wpływie na produkcję rolną. Mimo, że w bezpośrednim sąsiedztwie drzew rośliny uprawne dawały nieco niższy plon niż w głębi pola, to zboża w zasięgu mikroklimatycznego oddziaływania zadrzewień dawały plon średnio o 5 - 15% wyższy niż w terenie niezadrzewionym, otwartym. Buraki cukrowe w zasięgu oddziaływania zadrzewień dawały masę większą o 5 - 10%, przy zawartości cukru wyższej o 7 - 10 %, plon ziemniaków był wyższy około 20% (max nawet do 43%), a warzyw aż o 50 - 70%.
Rola rekreacyjna zadrzewień
Zadrzewienia urozmaicają monotonny krajobraz pól uprawnych , co jest szczególnie pozytywnie dostrzegane w trenie równinnym.
Zadrzewienia, pasy oraz kępy drzew i krzewów uatrakcyjniają krajobraz nie tylko mikroklimatycznie i biocenotycznie. 1ha zadrzewień produkuje rocznie ok. 10 ton tlenu. Drzewa i krzewy stanowią ochronę przed spalinami i hałasem. Chronią także pasące się zwierzęta przed zimnymi wiatrami wiosną a latem przed upałami. Wielkie znaczenie ma także rola estetyczna i rekreacyjna zadrzewień. Ta ostatnia ma szczególne znaczenie w rejonach o małej lesistości i wpływa korzystnie na rozwój turystyki, zachęca ludzi z miast do wypoczynku na wsi. Ma także znaczenie dla mieszkańców wsi.
Formowanie zadrzewień śródpólnych
Wyróżnić można następujące rodzaje zadrzewień:
- zadrzewienia śródpolne tworzące kępy lub pasy wśród pól, wzdłuż brzegów pól i użytków zielonych,
- zadrzewienia wokół zabudowań - przy budynkach mieszkalnych i gospodarczych,
- zadrzewienia nadwodne - wzdłuż różnego rodzaju cieków i zbiorników wodnych,
- zadrzewienia parkowe tworzące parki i cmentarze.
Wyraźnie korzystny wpływ zadrzewień śródpolnych na sąsiadujące z nimi pola stwierdzić można szczególnie wtedy, gdy tworzą one pasy położone prostopadle do kierunku dominujących wiatrów, a jeszcze lepiej gdy tworzą system o obramowujący pola.
Docenił to doskonały rolnik , prekursor idei ochrony i kształtowania krajobrazu wiejskiego, Dezydery Chłapowski, który w całym swym majątku (ok. 10 tys. ha) w Turwi koło Kościana, w latach dwudziestych XIX w, założył system zadrzewień, którego większa część pozostała do dziś. Niektóre założone przez niego pasy zadrzewień miały długość kilku kilometrów, wiele miało szerokość od kilkunastu do 30 metrów, zwykle w środku z drogą dojazdową do pól. Dziś, mimo istnienia w Turwi stacji Polskiej Akademii Nauk, której badania potwierdzają pozytywną rolę zadrzewień dla rolnictwa, zlikwidowano już ok. 10% zadrzewień założonych przez Chłapowskiego.
Zadrzewienia pasowe wskazane jest rozmieszczać w odległości ok. 32 wysokości drzew od siebie. Przy długości pasa 1km i wysokości drzew 15 m obszar oddziaływania zadrzewienia obejmuje ok. 50 ha użytków rolnych przy wysokości drzew 10 m - odpowiednio 32 ha a przy pasie krzewów wysokości 2 m - 6,5 ha.
Kształtowanie, tworzenie zadrzewień śródpolnych wymaga sporej wiedzy. W zależności od rodzaju zadrzewienia i ogólnego celu, jaki ma ono spełniać ustala się, czy będzie to nasadzanie rzędowe pasowe czy grupowe, określa usytuowanie w terenie , dobiera się gatunki drzew i krzewów oraz sposób ich zmieszania i rozmieszczenia w zadrzewieniu.
W doborze gatunków trzeba uwzględnić m. in. zdolność do hamowania prędkości wiatru; drzewa o wiotkich gałęziach czynią to skuteczniej niż o gałęziach sztywnych, zimą skuteczniejsze są iglaste niż liściaste. Efektywne hamowanie wiatru ma miejsce tylko wtedy, gdy drzewa i krzewy tworzą ścianę od powierzchni gruntu aż po wierzchołki najwyższych drzew. Rolę taką najlepiej spełniają zadrzewienia dwu-lub trzypiętrowe.
Gatunki drzew i krzewów należy dobierać uwzględniając również produkcję owoców oraz nektaru, i to możliwie przez cały sezon wegetacyjny, a także mając na uwadze zapewnienie miejsc lęgowych dla ptaków i owadów pożytecznych. Jednocześnie unikać trzeba wprowadzania do zadrzewień takich gatunków krzewów, które mogą sprzyjać rozwojowi szkodników i chorób roślin uprawnych. Nie zaleca się np.: sadzać w zadrzewieniach czeremchy trzmieliny czy sosny wejmutki. Przeciwwskazaniami są względy ochrony upraw przed szkodnikami i sprawcami chorób roślin uprawnych, które do przejścia swego cyklu rozwojowego potrzebują dwu różnych gatunków roślin. Na gryce i kukurydzy może występować mszyca trzmielinowo - grykowa; na zbożach ozimych - mszyca czeremchowo - zbożowa, na berberysie - rdza źdźbłowa zbóż, przede wszystkim żyta. To oczywiście tylko wybrane przykłady wskazujące na różnorodność kryteriów, które trzeba uwzględnić przy doborze gatunków drzew i krzewów do zadrzewień.
Ogólnie powiedzieć można, że:
- tylko niewiele gatunków drzew leśnych nadaje się do zadrzewień
- pasy lub kępy zadrzewień tworzy się przede wszystkim z drzew liściastych.
Ze względu na role mikroklimatyczną i biocenotyczną drzew iglastych (są ostoją wielu gatunków ptaków) są one bardzo pożądane w zadrzewieniach w małych grupach lub pojedynczo.
--------------------------------------------------All the best people in life seem to like
LINUX.
Steve Wozniak
- hmmm ... , bursta 28/02/05 23:08
cytuję:
''szukam jakiegoś projektu, szkicu lub rysunku ...''.
Google znam i korzystam, sucha teoria opanowana, mam jeszcze inne materiały lecz graficzego projektu czy też rysunku związanego z tym tematem nie znalazłem. Dzięki za ''elaborat'', wystarczy link.
Pozdrawiam ;-)Browarek nalej w pucharek C(_) - hmmmm... , Yosarian 1/03/05 12:07
cytuję " i jakie są ku temu przesłanki" znając podstawy rysunku technicznego i symbole oznaczenia drzew a nawet wprowadzając własna legendę do oznaczeń mozna na tej podstawie zrobic własny projekt tylko niesty trzeba znać lub wybrać sobie przesłankę do jego zrobienia, trzeba miec wiedzę o drzewach, o ukorzenieniu, wielkości korony i dobrać to lokalnych potrzeb środowiskowych ... no a projekt ... to tylko kółeczka z kropeczką w środku :) i ustawione zależnie od tego jakiemu celowi mająsłuzyć ... czy lużno rozrzucone (cos jak ogród angielski) czy mijankowo tak aby tworzyły ścianę hamującą "pęd" wiatru ... itd. najpierw musisz wiedziec jakiemuy celowi ma to służyć i sytuację .... a kóleczka to w mig wrysujesz ;-))All the best people in life seem to like
LINUX.
Steve Wozniak
|
|
|
|
 |
All rights reserved ® Copyright and Design 2001-2026, TwojePC.PL |
 |
|
|
|
